jongeren@credit

Geld maakt gelukkig
Wie jong is en nog studeert, geniet meestal van het leven én van zijn vrije tijd. Beide kosten uiteraard geld, maar dat nemen we er graag bij, want de grote groep jongeren krijgt een flinke zak geld van thuis mee. Wekelijks wordt zo’n 30 euro gevangen en besteed aan gsm (71%), café- en restaurantbezoek (66%) en fuiven/concerten (60%). Voor veel jongeren is dit wekelijkse bedrag echter onvoldoende om hun gsm-gebruik en hun uitgaan te betalen. 6 op de 10 jongens en meisjes hebben dan ook een bijverdienste, want hoe meer luxe, hoe liever… (zie schema).

Kloof tussen arm en rijk
Dat de overgrote groep jongeren zakgeld krijgt of thuis geld kan vragen als ze het nodig hebben, is in ons land goed haalbaar. België is een rijk land. In alle mogelijke rangschikkingen eindigt het bij de top 10. Vooral door ons systeem van sociale zekerheid wordt in ons land veel armoede voorkomen. En de rijkdom van de Belgen neemt dagelijks toe.

Aan de onderkant van onze maatschappij worstelt intussen 15,2 procent met armoede. Het gaat om mensen die moeten rondkomen met 772 euro per maand voor een alleenstaande of 1.622 euro voor een modaal gezin met moeder, vader en twee kinderen. Hier staan gsm-gebruik, cafébezoeken of concerten niet in de top-drie van uitgaven. Mensen staan dagelijks voor de keuze tussen brood op de plank of een energiefactuur betalen, de keuze om hun huur te betalen ten koste van een onvoorziene ziekenhuisfactuur die dan maar moet wachten. Als je dan weet dat die achterstallige ziekenhuisfactuur van 25 euro door hardnekkige administratief-juridische processen al snel 250 euro kan worden, dan besef je ook hoe snel de bal aan ’t rollen gaat. Een moeilijke periode kan mensen jaren achtervolgen en in een straatje zonder einde brengen.

Eigen schuld, dikke bult?
Deze volksuitdrukking leeft nog bij velen. De getuigenissen van armgemaakte mensen tonen duidelijk dat men vaak niet anders kon. Een laag inkomen, tijdelijke werkloosheid, of het terugvallen op één inkomen, zorgen voor een structureel tekort aan bestaansmiddelen waardoor mensen verplicht worden om schulden te maken. Enkel zo kunnen ze voorzien in hun basisbehoeften: energie, huur, voeding, kleding, gezondheidszorg en onderwijs. Schulden aangaan is op zich geen probleem. Je gaat bijvoorbeeld schulden aan als je een auto op krediet koopt, een lening afsluit voor je huis enz. Op krediet kopen is kopen met geld dat je (nog) niet hebt. Dat doen we allemaal wel. Zolang je je lening correct kan afbetalen, is er niets aan de hand. Maar schulden kunnen bij een te klein inkomen al sneller ondraaglijk zijn of worden. Het aantal personen die blijvende problemen heeft met het afbetalen van (verschillende) schulden neemt jaarlijks toe.

foto: Layla Aerts

_______________________________________________________________________

Getuigenis:

Mijn droom? Mijn droom is wat ik heb. En dat te behouden. Zonder deurwaarder.

Jami (spreek uit: Djeemi) is nu 21. Hij huurt een armoedig kamertje in een muffe woonkazerne in Brasschaat. Via het OCMW kreeg hij een job aangeboden in een sociale werkplaats waar speelgoed gemaakt en hersteld wordt. Bij zijn loon paste het OCMW toen maandelijks 75 euro bij. Maar vandaag staat hij weer op straat. Dat wil zeggen: leeft hij weer van een schamele OCMW-bijdrage. Een ander zou er misschien aan onderuit gaan, maar Jami niet. Hulpverleners noemen hem zelfs Jamie de survivor, iemand die ook in de moeilijkste omstandigheden overleeft. Hoe doet hij het?

‘’t Is leven of verzuipen. Hadden ze me thuis opgevangen, dan zit ik nu allicht in de elektronica. Dat ligt mij. Ik kan tv’s en video’s herstellen, ik werk alle dagen op computer, ik documenteer mij over hardware – ik heb er wel een handje van. Maar jammer genoeg heb ik het nooit gestudeerd, het is gewoon mijn amusement. De vraag was vooral: hoe geraak ik zonder geld aan al die dure spullen? Ik heb het slim gespeeld, vind ik. Want ik had het ook anders kunnen doen en het kleine beetje geld dat ik overhield op café verteren. Of in het zwart gaan werken, zoals er zovelen doen. Daar doe ik geen moeite voor. Daarom los ik het op via postorderbedrijven. Behalve voor mijn voeding leef ik letterlijk op postorders. Ik koop alles op krediet.

Om me te installeren heb ik een hoop postorderbedrijven aangeschreven om bestellingen te plaatsen. Van de ijskast tot de computer, van mijn kleren tot de cd-speler. Stuk voor stuk lieten ze me weten welke kredieten ik moest aflossen. Meteen heb ik ze allemaal een aangetekende brief gestuurd met het dringende verzoek om de kredietbedragen te verlagen. Op één firma, hebben ze mijn voorstel allemaal aanvaard. Met dat ene bedrijf verwacht ik nog moeilijkheden. Maar de deurwaarder jaagt me geen schrik aan.

Het is natuurlijk elke maand afdokken, maar het is leefbaar. De ene maand overschrijden de aflossingen mijn budget, de andere keer kom ik net toe. En koop ik een nieuw spul, dan sla ik gedurende enkele maanden telkens weer een andere aflossing over. Als er me iets interesseert, dan koop ik het gewoon. En telkens hou ik in de gaten hoever ik mag gaan. Waar ik een betaling kan opschuiven, waar ik kan uitsparen in de supermarkt, hoe ik mijn telefoonrekening kan spreiden enz.

Ik weet dat sommige me een survivor noemen. Omdat ze weten dat ik veel problemen heb, maar ook dat ik ze de baas kan. Ze weten dat ik me niet meer zal ophangen. Dat ik mijn hals niet meer zou willen dichtwurgen met een tang en een ijzerdraad. Nee, ik ga ervoor knokken nu. En ik bedrieg niemand. Ik steel niet. Ik steel zelfs niet van de Staat. Ik heb alleen een berg schulden en die los ik druppelsgewijs af.

Alles is veranderd sinds ik van huis weg ben. Alleen de nachtmerries blijven komen. Niet meer elke nacht, maar toch geregeld. Het belangrijkste is: ik krijg geen slaag meer, ik voel me vrijer nu. Mijn droom? Mijn droom is wat ik heb. En dat te behouden. Zonder deurwaarder. En trouwen misschien, en serieus werk, en sparen voor een eigen huis. Maar onderweg zal ik nog vele jaren moeten vechten en rekenen, daar ben ik me van bewust. Door mijn jeugdjaren heb ik achterstand opgelopen.’

Getuigenis opgetekend door Laurens De Keyzer     

_______________________________________________________________________

Interessante site-adressen:

Jongeren en geld - Links rond geld op de website van de jongerenplaneet

Jongereninfo Centen - Wat doe je met je centen als je jong bent…

Kopen op krediet, schulden en loonbeslag - Beweging voor de kleine consument

Leefloon - Informatie over het leefloon (minimuminkomen)

Portaalsite Sociale Zekerheid - Site met dossiers en links ivm uitkeringen en sociale zekerheid

Studietoelagen - Officiële informatie over studietoelagen

Steunpunt Algemeen Welzijnswerk - Ondersteunings- en expertisecentrum voor het algemeen welzijnswerk

Armoede - Portaalsite met informatie en links over armoede en armoedebestrijding

Armoede uitsluiten - Welzijnszorg sluit armoede uit

Sociale zekerheid Heldere informatie over sociale zekerheid en uitkeringen